Aanpak

Regie en samenwerkingtips en trucs aanpak woonoverlast

Een structurele aanpak leidt tot het adequaat oplossen van meer woonoverlastsituaties. Zo’n aanpak kenmerkt zich door georganiseerde samenwerking, een lokaal actieplan, een escalatiemodel en afspraken over gegevensuitwisseling. De regierol (sturing en monitoring) is belegd bij de gemeente. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft de zorg voor de aanpak van zowel beginnende, ernstige of acute woonoverlast.

Voor de diagnosestelling is het noodzakelijk dat informatie met partners wordt gedeeld: “Ken jij de situatie? Wat weet jij ervan?”. Vervolgens wordt gezamenlijk bepaald welke oplossing wordt gekozen (wie gaat wat doen en wanneer) en wie de casusregisseur is die de afhandeling regisseert.

Een dergelijke samenwerking ontstaat niet vanzelf, die moet worden georganiseerd.

Wet aanpak woonoverlast per 1 juli 2017

Sinds 1 juli 2017 is de Wet aanpak woonoverlast van kracht. Met deze wet krijgt de burgemeester de mogelijkheid om specifieke gedragsaanwijzingen te geven aan overlastgevers in zowel huur- als koopwoningen. Het vergroot de wettelijke mogelijkheden die gemeenten hebben in de aanpak van woonoverlast. Maar let op: deze bestuursrechtelijke gedragsaanwijzing kan pas worden ingezet als de overlast redelijkerwijs niet op een andere geschikte wijze kan worden tegengegaan. Dit betekent dat een structurele aanpak volgens het escalatiemodel (zie hieronder) nog steeds nodig is.

Meer informatie over de toepassing van dit instrument van het CCV.

Lokaal of regionaal Actieplan

Om de aanpak van woonoverlast te borgen, concreet te maken voor uw lokale situatie en aan te sluiten bij bestaande werkwijzen, is het raadzaam om samen met de professionals van de ketenpartners een Actieplan Woonoverlast op te stellen. Door het actieplan te laten bekrachtigen door de bestuurders van de betrokken partners wordt ook het bestuurlijk draagvlak georganiseerd. Het Voorbeeld Actieplan Woonoverlast.   is te gebruiken als uitgangspunt voor de aanpak in de gemeente. De  Regionale aanpak woonoverlast Veluwe Noord 2 jan 2017 is te gebruiken als voorbeeld van een regionale aanpak.

Daarnaast is er een Voorbeeldaanpak Discriminatie in de woonomgeving, In deze aanpak wordt een structurele samenwerking met het Anti-discriminatiebureau uitgewerkt. Voorbeelden van lokale actieplannen zijn te vinden onder het kopje Praktijk.

Convenanten Gegevensuitwisseling en wetgeving Selectieve woningtoewijzing aspirant bewoners.

Bij het aanpakken van woonoverlast is duidelijkheid over gegevensuitwisseling rondom screening aspirant bewoners en zittende overlastgevers essentieel. Door het afsluiten van convenanten worden professionals in de uitvoering (wijkagenten, coördinator woonoverlast en zorgpartners) ondersteund in hun werk om tot adequate oplossingen te komen. De volgende documenten/links zijn beschikbaar:

In deze wet staan de voorwaarden voor het toepassen van selectieve woningtoewijzing en het screenen van aspirant huurders. De screeningsmaatregel is bedoeld om het overlastgevend en crimineel gedrag in bepaalde aangewezen complexen, straten en wijken te beperken, waar de leefbaarheid onder druk staat. De toelichting op deze wetswijziging is hier te vinden (1e Kamer). Vooruitlopend op een aantal handreikingen, is er een factsheet van het ministerie van BZK beschikbaar

Let op! De gegevensuitwisseling over personen moet worden aangemeld bij het CBP.

Praktische handreikingen voor gegevensuitwisseling zijn:

Escalatiemodel

De aanpak kenmerkt zich door een aantal stappen om tot een goede oplossing van de casus te komen.

Escalatiemodel Aanpak Woonoverlast

Het escalatiemodel gaat ervan uit dat escalatie zoveel mogelijk moet worden voorkomen en dat in een zo vroeg mogelijk stadium iets aan de overlast wordt gedaan. In eerste instantie door de bewoners zelf. Zie voor tips: http://www.platformwoonoverlast.nl/voor-u/

Als deze fase al voorbij is en er meldingen zijn gedaan van overlast, gaat de fase in van Analyse en Beoordeling. Hierin wordt op basis van beschikbare informatie beoordeelt wat er met de melding moet gebeuren. Een eenvoudige overlastsituatie verdient altijd een poging tot buurtbemiddeling. Is de situatie complexer dan is het zaak dat de gemeente de regie neemt en met de partners een plan van aanpak opstelt om tot een gezamenlijke oplossing te komen. Scenario’s kunnen worden bepaald om tot een oplossing te komen. En dan aan de slag!

Aandachtspunten

De volgende aspecten zijn belangrijk in de aanpak van woonoverlast:

  • Focus: formuleer een concreet, praktisch en meetbaar doel. Bv. 25% minder woonoverlast in 2016.
  • Draagvlak: zorg ervoor dat de urgentie bij bestuurders en professionals wordt gevoeld.
  • Heldere verantwoordelijkheden: maak transparant wie waarvoor verantwoordelijk is.
  • Maak kennis: leer elkaar kennen en spreek verwachtingen naar elkaar toe uit.
  • Afspraken: maak harde afspraken met de ketenpartners over het resultaat, het primair proces en de capaciteit.

Profielen overlastgevers

Er zijn vele instrumenten beschikbaar in de aanpak van woonoverlast. Belangrijk is de “diagnosestelling” van het overlastprobleem. Afhankelijk van de diagnosestelling, kan een instrument worden gekozen. Profielen van overlast kunnen helpen bij de keuze voor instrumenten. Denk bij profielen aan de zelfredzame bewoner, burenconflict, zorgbehoevende, woongenotverstoorder, onwettige overlastsituatie, multi-overlastproblematiek.

Voorbeelden van instrumenten zijn te vinden in de Gereedschapskist Woonoverlast Rotterdam en in de Handreiking Aanpak Woonoverlast en Verloedering.