Particulier

Is uw overlastgevende buurman ook woningeigenaar?

Als inwoner wilt u plezierig wonen in uw stad of dorp. Soms lukt dat niet. Heeft u bijvoorbeeld last van asociaal gedrag, geluidsoverlast en/of intimidatie van uw buren, dan kan er sprake zijn van woonoverlast. Hierna wordt specifiek ingegaan op wat u kunt doen als u en de overlastgever particuliere woningeigenaren zijn.

Wilt u weten wat u in het algemeen kunt doen bij overlast van buren? Ga dan naar de mogelijkheden voor u

Wat kunt u doen?

Als er geen gehoor wordt gegeven aan redelijke verzoeken om de overlast te staken en de overlast gaat door, dan kunt u in het uiterste geval de burgerlijk rechter in kort geding vragen om het overlastgevende gedrag te verbieden en juridische maatregelen op te leggen. U kunt een advocaat inschakelen om u hierbij te ondersteunen. Bedenk dat hiermee de relatie met de buren niet verbeterd wordt. Tegelijkertijd kan het zijn dat uw focus zo gericht is op de overlastgever, dat u de overlast erger ervaart dan feitelijk is aan te tonen. Twijfelt u over hoe sterk u staat in uw rechtspositie? Dan kunt u dat laten toetsen bij de Vereniging Eigen Huis. Via uw rechtsbijstandsverzekering kunt u mogelijk een bijdrage in de kosten van de rechtsgang vergoed krijgen.

Juridische mogelijkheden

De eigenaar van een woning dient ervoor te zorgen dat hij en/of de andere bewoners geen overlast voor omwonenden veroorzaakt. Of er sprake is van overlast/hinder hangt af van de aard, de ernst en de duur van de hinder en de daardoor toegebrachte schade. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een dagelijks urenlang harde muziek draaiende buurman, een treiterend buurgezin of bij junkies die de buurt onveilig maken en dealen. Er is een aantal juridische mogelijkheden om dit soort ernstige en voortdurende overlast te doen stoppen.

Kort geding met dwangsom
De rechter kan in een kort geding een verbod uitspreken tegen de overlastgever om nog langer overlast te veroorzaken. Bij dit verbod kan de rechter een dwangsom (dit is een voorwaardelijke geldboete) opleggen die de overlastgever moet betalen op het moment dat er toch overlast wordt veroorzaakt.

De rechter treft in kort geding een noodmaatregel om de overlast acuut gestaakt te krijgen.

Kort geding met lijfsdwang
Mocht het verbod en de opgelegde dwangsommen geen indruk maken, is er geen geld om de dwangsommen te betalen of zijn er geen verhaalsmogelijkheden bij de overlastveroorzaker, dan kan de rechter verzocht worden om in plaats van een dwangsom lijfsdwang op te leggen. Bij lijfsdwang kan de overlastgever per overlastgevende gebeurtenis voor drie dagen vastgezet worden in een huis van bewaring.

Het verzamelen van de feiten van overlast

Voor de rechter is het belangrijk om zoveel mogelijk feitelijke informatie in het dossier te hebben om een goede beoordeling te kunnen doen. U kunt als volgt dit dossier vormen:

  • Houdt een dagboek bij. Noteer daarin de overlast per datum en per gebeurtenis. Als er meerdere buren zijn die overlast ervaren, kunnen zij dit ook in een dagboek bijhouden. Ook kunt u in het dagboek beschrijven wat u zelf heeft ondernomen om de overlast te doen stoppen (bijvoorbeeld gesprekken voeren, bemiddeling ingeschakeld, (aangetekende) brief gestuurd).
  • Meldt de overlast bij de politie. U kunt een melding of aangifte doen van de overlast. Elke melding die geregistreerd is in het politiesysteem, draagt bij aan het bewijs. Als u geen aangifte doet, dan kunt u wel vragen om registratie van de melding.
  • Geluidsopnamen en/of camerabeelden. Geluidsopnamen en/of camerabeelden kunnen gebruikt worden om de overlast aan te tonen. Camerabeelden mogen op zich gebruikt worden indien de camera op het eigen erf of bezit is gericht om vast te leggen of er overlast plaatsvindt. Ook de beelden van een digitale deurspion zijn bruikbaar.

Relevante artikelen uit het Burgelijk Wetboek

De gedachte die leeft dat er niet of nauwelijks opgetreden kan worden tegen woningeigenaren die overlast veroorzaken is onjuist. Wel zijn de juridische mogelijkheden om de overlast daadwerkelijk gestaakt te krijgen beperkter voor woningeigenaren. Zo zal ontruiming bij woningeigenaren niet snel plaats vinden omdat eigendom in het Nederlandse recht het meest omvattende en verstrekkende recht is. De rechter zal een woningeigenaar dus niet zo maar uit zijn woning zetten.

6:162 BW  Gedragen volgens de regels die in het maatschappelijk leven normaal zijn
De mogelijkheid om een overlastgevende woningeigenaar aan te spreken, biedt artikel 6:162 lid 1 en lid 2 BW van ons burgerlijk wetboek: “1 Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden. 2 Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigheidsgrond.

Toelichting: Het “doen in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijke verkeer betaamt” betekent vrij vertaald: huiseigenaren dienen zich jegens elkaar zonder dat er sprake is van een contractuele band, te gedragen volgens de regels die in het maatschappelijk leven ten opzichte van elkaar gangbaar zijn. Wat die regels precies inhouden, is in te vullen door het gezond verstand en uiteindelijk door de rechter maar kern is dat normaal niet overlastgevend gedrag de basis is. Artikel 6:162 BW is het algemene verbod op onrechtmatig handelen, en richt zich niet alleen op buren, maar feitelijk op iedere burger in Nederland.

5:37 BW Geen hinder toebrengen aan eigenaars van andere erven
Er is nog een meer specifiek artikel in het Burgerlijk Wetboek, namelijk artikel 5:37 BW:  “De eigenaar van een erf mag niet in een mate of op een wijze die volgens artikel 162 van Boek 6 onrechtmatig is, aan eigenaars van andere erven hinder toebrengen zoals door het verspreiden van rumoer, trillingen, stank, rook of gassen, door het onthouden van licht of lucht of door het ontnemen van steun.”

Toelichting: Artikel 5:37 BW is meer gericht op buren. Buren mogen geen hinder ten opzichte van elkaar veroorzaken.

Handige links